Xəbərlər / Psixoloq / Valideyn / Müəllim / Ekspert
12 may 2021

Bir vaxtlar uşaqlar üçün məlumat mənbəyi yalnız kitablar və məktəblər idi

Bir vaxtlar uşaqlar üçün məlumat mənbəyi yalnız kitablar və məktəblər idi

 

Səhv yanaşmı, uğursuz tələb və aşağı nəticə abituriyentləri intihara sürükləyir

Abituriyentlər üçün buraxılış və qəbul imtahanları stresli vəziyyətin öhdəsindən gəlmək bacarıqlarını və biliklərini nümayiş etdirməyin ilk ciddi sınağıdır. Ancaq hər kəs buna tab gətirə bilmir. Hər il imtahanlardan sonra aşağı bal toplayanlar və universitetə ​​girə bilməyənlər arasında intihar halları qeydə alınır.

Bu günlərdə Ağdam rayonunun Orta Qarvənd kəndində, 17 yaşlı abituriyent canına qıydı. İlkin məlumata görə, o, buraxılış imtahanında aşağı qiymətlərə görə intihar edib. Yerli media xəbər verir ki, faktla bağlı Ağdam Rayon Prokurorluğunda cinayət işi açılıb, istintaq davam edir.

AYNA problem ətrafında mütəxəssislərlə həmsöhbət olub.

Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şura sədrinin müavini Nadir İsrafilov deyib ki, Sovet vaxtında da belə hadisələr baş verirdi, lakin onların çox az olurdu və geniş ictimaiyyət bunlardan xəbər tutmurdu: "Əvvəllər abituriyentlər ali məktəbə ​​daxil olmadıqda, buraxılış imtahanlarında zəif qiymət alsaydılar, adətən bu, onlar tərəfindən daha sakit qəbul olunurdu. İndi uşaqlar valideynlərinin yüksək gözləntiləri, habelə internetdə və TV-də aldıqları müxtəlif növ məlumatlar sayəsində daha həssas olublar. Bir vaxtlar uşaqlar üçün məlumat mənbəyi yalnız kitablar və məktəblər idi”.
 
Mütəxəssisin sözlərinə görə, pandemiya məktəblilər arasında psixoloji stresin artmasına da səbəb ola bilər: "Çünki yeni təhsil formatına öyrəşməli idilər. Hazırda bu cür arzuolunmaz tendensiyanın qarşısının alınması çox vacibdir. Bunun üçün məktəblə ailə qarşılıqlı əlaqədə olmalıdır. Ancaq intiharın səbəbi hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən araşdırılmalıdır. Bəzən ilk baxışdan səbəbin bir şeydə olduğu görünür, amma sonra başqa məqamlar da üzə çıxa bilir”.
 
Psixoloq Eldar Haqverdi bildirib ki, problem – çox vaxt belə dəhşətli bir addım atmağa qərar verən insanın ailəsində seçim hüququ olmadan ondan konkret gözləntilərdədir: "Bəzən valideynlər övladının müəyyən sayda bal toplamasını və müəyyən universitetin konkret bir fakültəsinə ​girməsini gözləyirlər. Deyək ki, bu, bir hüquq fakültəsi və pulsuz təhsil forması ola bilər. Digər seçimlər müzakirə də olunmur. Bəzən təhdidlərdən və hətta döyülmədən istifadə olunur. Və hər şeyin səhv olduğunu görən uşaq ailəsinin etimadını doğrultmadığı qənaətinə gəlir”.

"Ona gözləntilərə cavab verə bilməməsində qorxulu bir şey omadığını söyləsəydilər, sadəcə sakit, ürəkdən söhbət etsəydilər, o zaman faciənin qarşısını almaq olardı. Hər şey müzakirə edilə bilər, amma bunun üçün valideynlər və uşaqlar arasında nəzərəçarpacaq bir məsafənin olmaması vacibdir”, – deyə ekspert vurğulayıb.

Psixoloq qeyd edib ki, SSRİ dövründən fərqli olaraq, indi gözləntilər daha yüksəkdir və ali təhsil çoxları tərəfindən yaxşı həyat yaşamaq, daha yaxşı bir yerə köçmək imkanı və s. ilə eyniləşdirilir: "Yüksək məsuliyyət həssaslığı olan yeniyetmələr imtahanlarda az bal topladığına görə intihar edirlər. Abituriyentin şəxsi xüsusiyyətləri də əhəmiyyətli bir rol oynayır. Və ya ola bilsin ki, heç kim ona təzyiq göstərməyib və özü də mülayim bir xarakterə sahib deyildi, ancaq depressiv bir epizod var idi və imtahandakı uğursuzluq da tətikləyici rol oynadı. Çox vaxt intihar bir səbəbdən deyil, bir sıra səbəblərdən baş verir”.

Psixoloq Nigar Qadaşova da bu mövzunun çox ağrılı olduğunu söyləyib: "Abituriyentlərlə işləyirdim və özüm də abituriyent idim, buna görə də gənclərin imtahanlara hazırlaşma prosesində və nəticələrinin açıqlanmasından sonra hiss etdikləri vəziyyəti mükəmməl başa düşürəm. Bu dövrdə həyatdakı ən vacib şey budur ki, əvvəlcə imtahanları müvəffəqiyyətlə verməli, ali məktəbə girməli və başqa bir şey haqqında düşünməməlisən. Belə bir ənənənin aradan qaldırılması üzərində işləməliyik”.

"Əsasən abituriyentlərin valideynləri imtahanlara və qəbula xüsusi diqqət yetirirlər, eyni zamanda uşağın özünün istədiyi şeylərə, ruhi sağlamlığına az diqqət yetirilir. Bir abituriyent yüksək bala ehtiyac duyulmayan bir fakültəyə daxil olsa da, yüksək bal toplaması və ya toplanılan balların tanışlarınınkından aşağı olmaması gözlənilir və bu, səhvdir. Məsələn, mən ali məktəbə girəndə, əlaçı olduğum üçün yüksək ballar gözləyirdilər, amma çox yüksək bal toplamadım. Nəticəm ətrafdakıların çoxunu təəccübləndirdi. Mən isə ən yaxşı nəticə göstərməyə ehtiyac olmadığını başa düşdüm, əsas odur ki, istədiyim yerə girdim və sevdiyim işlə məşğulam”, – deyə mütəxəssis fikrini davam etdirib.
 
Qadaşovanın dediyinə görə, sosial qruplardan birindəki bir postda, abituriyentin anasının imtahanlardan əvvəl əsəblərini qoruması üçün ona hansı növ sedatif dərmanın verəcəyini soruşduğunu görüb: "Və psixoloq ona çox düzgün tövsiyələr verdi: "İmtahan nəticələrindən asılı olmayaraq, ona – nə olursa olsun, onu sevdiyini söylə”. Dəstək ən yaxşı dərmandır. Bu il uğursuz olan bir abituriyent istəsə, növbəti ildə daxil ola bilər və ya kollecə gedə bilər, kurslara gedə bilər. Təhsil və inkişaf üçün bir çox imkanlar var. İnstituta girmək həyatdakı ən vacib şey olmamalıdır. Sevdiyin işi tapmaq daha vacibdir və bir çox hallarda bunun üçün ali təhsil tələb olunmur”.
 
Psixoloq diqqətə çatdırıb ki, həyatda hədəflər və motivasiya var: "Hədəflər nail olmaq istədiyimiz şeydir və motivasiya niyə buna çatmaq istədiyimizdir. Əgər məqsəd bir universitetə ​​girməkdirsə, motivasiya fərqli ola bilər – qəbul üçün vəd edilmiş bahalı bir hədiyyə almaq, valideynlərin istəklərini yerinə yetirmək və s. Xarici motivasiyanı dəyişmək olar, amma o, daxili qədər hərəkətverici qüvvə deyil. Bir insanın daxili motivasiyası varsa, çətinlikləri daha təsirli bir şəkildə aradan qaldırır. Buna görə uşaqların daxili motivasiyasını nəzərə almaq, həyatdan tam olaraq nə istədiklərini soruşmaq vacibdir”.

 


Загрузка...
loading...

Həmçinin oxuyun:
Psixoloqdan abituriyent valideynlərinə irad: “Bu məsələ onlar üçün kölgədə qalıb”

Psixoloqdan abituriyent valideynlərinə irad: “Bu məsələ onlar üçün kölgədə qalıb”

600-dən çox bal toplayıb ali məktəbə daxil ola bilmədilər

600-dən çox bal toplayıb ali məktəbə daxil ola bilmədilər

"İmtahanda iştirak edənlərin 50 faizə qədəri ixtisas seçimi etməyib, bu çox aşağı göstəricidir”

"İmtahanda iştirak edənlərin 50 faizə qədəri ixtisas seçimi etməyib, bu çox aşağı göstəricidir”

SOS! İntiharlar cavanlaşıb: 14 yaşlı yeniyetmə... - Ailədən qopmalar

SOS! İntiharlar cavanlaşıb: 14 yaşlı yeniyetmə... - Ailədən qopmalar

Valideynlər imtahanda zəif nəticə göstərən övladlarını necə məhv edirlər? – Psixoloqlardan həyəcan siqnalı

Valideynlər imtahanda zəif nəticə göstərən övladlarını necə məhv edirlər? – Psixoloqlardan həyəcan siqnalı

Uşağınızı məktəbə belə hazırlayın – PSİXOLOQ YOLLARI GÖSTƏRİR

Uşağınızı məktəbə belə hazırlayın – PSİXOLOQ YOLLARI GÖSTƏRİR

Psixoloq: Valideynlərin ən böyük yanlış addımı uşaqlarını tanıya bilməmələridir...

Psixoloq: Valideynlərin ən böyük yanlış addımı uşaqlarını tanıya bilməmələridir...

Yüksək bal toplayan abituriyentlər sonradan niyə uğurlu nəticə göstərə bilmirlər? -EKSPERT

Yüksək bal toplayan abituriyentlər sonradan niyə uğurlu nəticə göstərə bilmirlər? -EKSPERT

Uşaqlara bunları demək olmaz!

Uşaqlara bunları demək olmaz!

Psixoloq: “Valideynlər bu dönəmdə psixoloji baxımdan savadlı davranmalıdırlar”

Psixoloq: “Valideynlər bu dönəmdə psixoloji baxımdan savadlı davranmalıdırlar”

"Qısası, bəzi valideynlərin düşüncələri düzəlsə, o biri problemlər də düzələcək”..700 bal toplayanlar

"Qısası, bəzi valideynlərin düşüncələri düzəlsə, o biri problemlər də düzələcək”..700 bal toplayanlar

700 bal toplayan tələbələrdən qış imtahanlarında kimlər kəsildi...

700 bal toplayan tələbələrdən qış imtahanlarında kimlər kəsildi...

Uşaqlar niyə intihar edir? - Komitə valideynlərə xəbərdarlıq etdi

Uşaqlar niyə intihar edir? - Komitə valideynlərə xəbərdarlıq etdi

Karantin intihar hallarını artırır - Psixoloq

Karantin intihar hallarını artırır - Psixoloq

Psixoloq diqqət yetirilməyən dəhşətləri sadaladı

Psixoloq diqqət yetirilməyən dəhşətləri sadaladı

Psixoloqdan müəllim və valideynlər üçün qızıl qaydalar

Psixoloqdan müəllim və valideynlər üçün qızıl qaydalar

HƏM ÖDƏNİŞSİZ, HƏM DƏ AZ BAL...

HƏM ÖDƏNİŞSİZ, HƏM DƏ AZ BAL...

“İntihar hadisələrinin bölgələrdə daha çox baş verməsi həyat tərziylə bağlıdır...”

“İntihar hadisələrinin bölgələrdə daha çox baş verməsi həyat tərziylə bağlıdır...”

Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının sayı artırıla bilər

Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının sayı artırıla bilər

İmtahan  zamanı  şagirdlərə   zərbə vuran  səbəblər

İmtahan zamanı şagirdlərə zərbə vuran səbəblər

Valideynlərə məsləhət

Valideynlərə məsləhət

669 bal topladı, universitetə qəbul ola bilmədi - AZƏRBAYCANDA İNANILMAZ OLAY

669 bal topladı, universitetə qəbul ola bilmədi - AZƏRBAYCANDA İNANILMAZ OLAY

Uşaqlarda isterik hallar - Valideynlər nə etməli?

Uşaqlarda isterik hallar - Valideynlər nə etməli?

Təhsil haqqına görə intihar? – “Nazirlik açıqlama verməlidir, fikirlər haçalanmamalıdır”

Təhsil haqqına görə intihar? – “Nazirlik açıqlama verməlidir, fikirlər haçalanmamalıdır”