Xəbərlər / Ekspert
02 avqust 2022
479

Real inkişafa necə başlamalı?-Dosent İlham Əhmədov


 Elm sektoru ETN-nin  tərkibində pul qazana biləcəkmi?  Yeni yaranan Elm və təhsil nazirliyi qarşısında duran çətin məsələlərin öhdəsindən gələ biləcəkmi? Bu sual indi bütün ölkəni narahat edir. Çünki, elm və təhsilimizin 30 ildən sonra ayağa qalxmasına şans yaranıb. Bəlkə də bu son şansdır.

 

"Elm və təhsildən faydalanan xalq firavan yaşayar "(KONFUTSİY). 

Bu gün ölkədə elm və təhsilin durumundan razı qalan çox az vətəndaş tapmaq olar. Təhsil sistemi haqqında çox yazmışıq. Bəs ölkəmizdə elmin perspektivi necədir ? 


Təhsilin inkişafı elmlə inteqrasiyanı, elmin inkişafı isə iqtisadiyyatla inteqrasiyanı tələb edir. Problem bundadır ki, iqtisadiyyatımız da elm və təhsilin günündədir. 


Qeyri neft və aqrar sektor hələ də zəifdir, istehsal yönlü sənayemiz də zəifdir. Büdcə əsasən neft və qaz ixracatı əsasında formalaşır. Bu sahələrin heç biri elmə sifariş vermir, elmi problem qoymur, Bu 30 ildir ki, belədir. AMEA-nın əsas problem bu idi. 


Elmin inkişafı üçün iqtisadiyyatın müəyyən inkişaf səviyyəsi olmalıdır. İllər ərzində qoyulan investisiyalar elmtutumlu istehsalatın formalaşmasına dəstək verməyib, bəzi hallarda isə investisiyalar səmərəsiz olub. Bu qədər investisiya hesabına artıq ölkədə normal iqtisadi klasterlər yaranmalı idi. 


Sahibkarlıq fəaliyyəti məmurların, oliqarxların əlindədir. Biznes elmə sifariş vermir. Monopoliyanın mövcudluğu iqtisadiyyatın inkişafına pis təsir edir. Monopolist elm haqda düşünmür, elmə sifariş vermək heç ağıllarına da gəlmir. Çünki, qanunsuz olaraq daxili bazarı zəbt edib, istədiyi qiyməti təyin edib, gözün üstə qaşın var deyən də yoxdur. 


İqtisadi rəqabət yoxdur, deməli innovasiyalara da təlabat yoxdur. İxracat ancaq neft-qaz və meyvə tərəvəz səviyyəsindədir. Bu məsələlər həll olmasa elm iqtisadiyyatla inteqrasiya ola bilməyəcək. Yəni, elm pul qazana bilməyəcək. Elm sərbəst olaraq pul qazana bilməsə AMEA-dakı durumdan da pis hala düşə bilər. 


AMEA-da heç olmasa elmin başında alimlər vardı, birtəhər elmi qoruyurdular, ETN-də elmin başında kimlər olacaq hələ məlum deyil. Səviyyəli və səriştəli kadrların təyin edilməsinə də ümid azdır, çünki TN-nin 9 illik kadr siyasəti göz qabağındadır.


Belə nəticəyə gəlirik ki, sistemin bir elementi normal fəaliyyət göstərmirsə, digər elementlərinə mənfi təsir göstərir, onların normal fəaliyyətinə, inkişafına mane olur. Bizim baxdığımız bu sektorlarda elm, təhsil və iqtisadiyyat inteqrasiya edə bilmir, biri digərinin inkişafına dəstək verə bilmir, çünki, hər üçü qüsurludur. Bu 3 elementin qüsurlu fəaliyyəti bütün digər elementlərin də normal fəaliyyətinə və inkişafına mane olur. Real inkişaf üçün nədən başlamalı?



Загрузка...
loading...

Həmçinin oxuyun:
Direktor olmaq istəyənlər -  Qaninvericilikdən testlər  cavablarla

Direktor olmaq istəyənlər - Qaninvericilikdən testlər cavablarla

Prezident İlham Əliyev ADA Universitetində keçirilən "Cənubi Qafqaza yeni baxış: münaqişədən sonra inkişaf və əməkdaşlıq" adlı beynəlxalq konfransda iştirak edib

Prezident İlham Əliyev ADA Universitetində keçirilən "Cənubi Qafqaza yeni baxış: münaqişədən sonra inkişaf və əməkdaşlıq" adlı beynəlxalq konfransda iştirak edib

Ali məktəblərə qəbul üçün müsabiqə şərtləri açıqlanıb

Ali məktəblərə qəbul üçün müsabiqə şərtləri açıqlanıb

İlham Əhmədov: "Hər bir ölkənin gələcəyi o ölkə insanlarının alacağı təhsilə bağlıdır"

İlham Əhmədov: "Hər bir ölkənin gələcəyi o ölkə insanlarının alacağı təhsilə bağlıdır"

Təhsil mürəkkəb dinamik sistemdir

Təhsil mürəkkəb dinamik sistemdir

Prezident Bakıda Hərbi Qənimətlər Parkının açılışında iştirak edib

Prezident Bakıda Hərbi Qənimətlər Parkının açılışında iştirak edib

Distant təhsilə doğru ilk addımlar

Distant təhsilə doğru ilk addımlar

Pedaqoji Lüğət

Pedaqoji Lüğət

"Distant təhsili olmayan universitetin beynəlxalq nüfuzu ola bilməz"-Dosent İlham Əhmədov

"Distant təhsili olmayan universitetin beynəlxalq nüfuzu ola bilməz"-Dosent İlham Əhmədov

AMEA – da yeni İnstitut yaradılır

AMEA – da yeni İnstitut yaradılır

BDU-nun professoru: “Quran Məhəmməd peyğəmbərin öz zəkasının məhsuludur”

BDU-nun professoru: “Quran Məhəmməd peyğəmbərin öz zəkasının məhsuludur”

Məktəb direktoru necə olmalıdır? - Ramiz Məmmədzadə

Məktəb direktoru necə olmalıdır? - Ramiz Məmmədzadə

Keyfiyyətsiz dərsliklər üçün cavabdehlik yoxdur- Təhsilalanları qane edirmi?

Keyfiyyətsiz dərsliklər üçün cavabdehlik yoxdur- Təhsilalanları qane edirmi?

Mehriban Əliyeva – birinci xanımın PORTRET cizgiləri

Mehriban Əliyeva – birinci xanımın PORTRET cizgiləri

Təhsilin inkişaf strategiyası: nailiyyətlər və əsas hədəflər - Nazir YAZDI

Təhsilin inkişaf strategiyası: nailiyyətlər və əsas hədəflər - Nazir YAZDI

Misir MƏRDANOV: Böyük rəhbərin həyat dərsləri

Misir MƏRDANOV: Böyük rəhbərin həyat dərsləri

Azərbaycan Respublikasında təhsilin inkişafı üzrə Dövlət Strategiyası

Azərbaycan Respublikasında təhsilin inkişafı üzrə Dövlət Strategiyası

Görülən tədbirlərin nəticəsi həm kəmiyyətdə, həm də keyfiyyətdə özünü göstərib

Görülən tədbirlərin nəticəsi həm kəmiyyətdə, həm də keyfiyyətdə özünü göstərib

"Tələbələr müəllimlərin güzgüsüdür, yaxşı müəllimi tələbəsi həmişə axtarır, tələbənin adi bir sözlə təbriki müəllim üçün dünyadır"

"Tələbələr müəllimlərin güzgüsüdür, yaxşı müəllimi tələbəsi həmişə axtarır, tələbənin adi bir sözlə təbriki müəllim üçün dünyadır"

İnkişaf etmiş ölkələrdə müəllimlərin əmək haqqı nə qədərdir ,iş prinsipləri necədir ?

İnkişaf etmiş ölkələrdə müəllimlərin əmək haqqı nə qədərdir ,iş prinsipləri necədir ?

Kurikulumun tələbləri dərsliklərdə necə reallaşdırılır

Kurikulumun tələbləri dərsliklərdə necə reallaşdırılır

2020-2021-ci tədris ili üçün ümumi təhsil müəssisələrinin I sinfinə şagird qəbulunun elektron sistem vasitəsilə həyata keçirilməsinə dair     SUAL-CAVAB

2020-2021-ci tədris ili üçün ümumi təhsil müəssisələrinin I sinfinə şagird qəbulunun elektron sistem vasitəsilə həyata keçirilməsinə dair SUAL-CAVAB

Kimyadan sinifdənkənar iş üçün maraqlı suallar (cavabları ilə ) IX sinif üçün

Kimyadan sinifdənkənar iş üçün maraqlı suallar (cavabları ilə ) IX sinif üçün

"İstənilən universitet innovativ inkişaf yolunu seçə bilməz,  bunun üçün universitetin müvafiq kadr potensialı olmalıdır" -Dosent İlham Əhmədov

"İstənilən universitet innovativ inkişaf yolunu seçə bilməz, bunun üçün universitetin müvafiq kadr potensialı olmalıdır" -Dosent İlham Əhmədov