Xəbərlər, Psixoloq
15 aprel 2020

Psixoloq karantindən sonrakı mərhələyə hazırlaşmağa ÇAĞIRDI: “...həyata dönüş çətin olacaq”

 

Artıq ölkəmizdə elan edilən xüsusi karantin rejiminin 23-ci günüdür. Modern.az insanlar üçün psixoloq məsləhətini davam etdirir. Budəfəki müsahibimiz psixoloq Vəfa Əkbərdir.

Psixoloq ilk olaraq qeyd edib ki, pandemiya bütün dünyanı ovucuna alıb:

"Bu gün bütün dünya sakinləri evdə qalmalıdırlar. Sırf bir ölkə və ya şəhər olaraq deyil, bütün dünya evdən çıxmamaqla həm özümüzü, həm yaxınlarımızı, həm də bütün ətrafımızı qoruya bilərik.

Karantinin ilk 14 günü insanların dezadaptasiya dövrü başladı. İzolyasiya düşüncəsi insanlarda gərginlik, səbirsizlik, ailədə müəyyən söz-söhbətlər yaratdı. Psixoloji problemləri olan insanlar isə ümumiyyətlə bu ilk dönəmdə daha çox əziyyət çəkdilər. Karantin elan edilməsi gündəlik müəyyən bir qrafiklə çalışan insanlardan tutmuş, evdar qadınlara qədər hər kəsə təsirsiz ötüşmədi. Lakin sonradan anladıq ki, bütün dünya bu duruma düçar olub, bunu qəbullanmalıyıq. Hər kəs emosiyaları kənara qoyub, çılğınlığı atıb, sakitləşib. Hazırda karantinə adaptasiya prosesi normallaşıb, axarındadır. Çünki karantin başlayanda insanlar "vaxtımızı necə dəyərləndirə bilərik” üzərində düşünüb, təşvişə düşürdüsə, indi bu situasiyanı çox da hiss etmirik. İnsanlar karantinə adaptasiya olublar, küçəyə çıxmamağa, özlərini qorumağa alışıblar. Normal həyata qayıdacaqları zamanı gözləyirlər. Amma bu qayıdış da heç də asan olmayacaq. Karantindən sonrakı problemlər, işinə, sosial mühitə adaptasiya olmaq çoxları üçün çətin olacaq”.

Vəfa Əkbər vurğulayıb ki, karantin dönəmində ona müraciət edən pasiyentlərin əksəriyyəti fizioloji problemlərdən şikayətləniblər:

"İnsanlar ağrılarının olduğunu, yata bilmədiklərini, iştahsızlıq və ya çox yeməkdən şikayət edirlər. Əslində bu simptomlar daxili psixoloji gərginliyin siqnalıdır. Bu o deməkdir ki, insanlar əslində daxilən gərginlik keçirirlər və orqanizm bunu qəbul etmək istəmir. Hər kəs yaxşı qorunmaqla, ünsiyyətdə qaçmaqla gündəlik yarım saat müddətinə hava almağa çıxa bilər. Bundan bacardığımız qədər faydalanmalıyıq.

Karantin dönəmində nə qədər az psixoloji narahatlıq keçirməyimiz öz əlimizdədir. Maksimum dərəcədə evdəki vaxtı yaxşı dəyərləndirmək lazımdır. Heç zaman evdə yemək hazırlamayan insanlar bunu sınaya bilərlər. Yaxud qadın heç vaxt evdə həyat yoldaşı ilə məsələn, domino, nərd oynamayıbsa, bunu indi eə bilər. Qeyd etdiklərim çox kiçik nümunələrdir. Karantin dönəmini faydalı, maraqlı keçirmək mümkündür. Sadəcə insanlar bunu necə, hansı şəkildə edəcəklərini bilmirlər”.

Karantin dönəmində ailədaxili ziddiyyətlərin artmasına gəlincə isə psixoloq hesab edir ki, əvvəldən ailədə problem olubsa, karantin dönəmində bu daha da qabarır:

"Ailənin fundamenti möhkəm deyilsə, sevgi yoxdursa, tərəflər bir-birini digər zamanlarda sadəcə yola veriblərsə, karantin vaxtı onların problemləri daha çox üzə çıxır. Nəticədə insanlar bir-birinə uyğun cütlüklər olmadıqlarını, sadəcə zamanın müəyyənləşdirdiyi qrafikə görə vaxtı ötürərək, uzun müddət birlikdə yaşaya bildiklərini dərk edirlər. Kişi və qadının bir-birindən gözləntiləri çox olduğundan bu problem böyüyür. Ona görə, ilk olaraq, bu gözləntiləri azaltmaqla prosesə başlamaq olar. Ailədə valideynlərin yaşadığı emosional bağ uşaq üçün əsasdır. Qısası, uşağın tərbiyəsi ana-atanın sözləri deyil, uşağa göstərdikləri nümunədir. Valideynlər nə qədər sağlam, möhkəm olsalar, ailələrini bu cür qursalar, onların övladları bir o qədər sağlam, cəmiyyət üçün şəxsiyyət kimi formalaşacaqlar”.
V.Əkbər son olaraq insanları karantindən sonrakı mərhələyə, normal həyata adaptasiya dövrünə hazırlaşmağa dəvət edib:
"Karantindən sonrakı mərhələdə cəmiyyətə adaptasiya çətinliyini aşmaq üçün indidən sosial çevrəmizlə onlayn ünsiyyətə başlamalıyıq. Əvvəllər insanlar işə 9 saat vaxt ayırırdılarsa, karantində bunu bacarıb, 3 saata endirsinlər. Geri qalan 6 saata isə öz hobbiləri, sevdiyi işlərlə məşğul olsunlar. Əgər karantin dönəmində insanlar evə qapanıb, heç kimlə virtual da olsa ünsiyyət qurmasalar, sevdikləri işlərlə məşğul olmasalar, özlərinə qapansalar karantindən sonra yaşam istəyi azalacaq, həyata dönüş çətin olacaq”.

 





Загрузка...
loading...

Həmçinin oxuyun:
Məktəblərin açılması müzakirə mövzusu deyil - İbrahim Məmmədov

Məktəblərin açılması müzakirə mövzusu deyil - İbrahim Məmmədov

Nadir İsrafilov:  “Təhsilə ümummilli məsələ kimi yanaşmağımız  zamanıdır.“

Nadir İsrafilov: “Təhsilə ümummilli məsələ kimi yanaşmağımız zamanıdır.“

Karantin rejiminin uzadılması ilə bağlı operativ qərargaha TƏKLİF

Karantin rejiminin uzadılması ilə bağlı operativ qərargaha TƏKLİF

“Mayda koronavirusun təsiri itməyə başlayacaq” - Psixoloqdan faydalı MƏSLƏHƏT

“Mayda koronavirusun təsiri itməyə başlayacaq” - Psixoloqdan faydalı MƏSLƏHƏT

“Bunları etsək, karantindən sonra şagirdlərdə adaptasiya problemi yaşanmayacaq”-PSİXOLOQLA MÜSAHİBƏ

“Bunları etsək, karantindən sonra şagirdlərdə adaptasiya problemi yaşanmayacaq”-PSİXOLOQLA MÜSAHİBƏ

Karantin rejimində uşaqlarımızı necə qoruyaq? - VİDEO

Karantin rejimində uşaqlarımızı necə qoruyaq? - VİDEO

Bakı Dövlət Universitetinin Psixoloji Yardım Sektoru: təşvişə düşməmək üçün nə etməli

Bakı Dövlət Universitetinin Psixoloji Yardım Sektoru: təşvişə düşməmək üçün nə etməli

Nazirlər Kabineti: “Karantin müddəti uzadıla bilər”

Nazirlər Kabineti: “Karantin müddəti uzadıla bilər”

Uşaqların koronavirusdan qorumağın yolları AÇIQLANDI

Uşaqların koronavirusdan qorumağın yolları AÇIQLANDI

Karantin rejiminin qüvvədə qalacağı tarix  AÇIQLANDI

Karantin rejiminin qüvvədə qalacağı tarix AÇIQLANDI

Karantin tələblərini pozan məktəbli vəfat etdi

Karantin tələblərini pozan məktəbli vəfat etdi

Bu virusun dərmanı heç bir ölkədə yoxdursa, Azərbaycana niyə qayıtmalısan? – KİPRDƏKİ AZƏRBAYCANLI TƏLƏBƏ İLƏ MÜSAHİBƏ

Bu virusun dərmanı heç bir ölkədə yoxdursa, Azərbaycana niyə qayıtmalısan? – KİPRDƏKİ AZƏRBAYCANLI TƏLƏBƏ İLƏ MÜSAHİBƏ

Karantin rejimində evdə necə vaxt keçirməliyik? - Psixoloq açıqladı...

Karantin rejimində evdə necə vaxt keçirməliyik? - Psixoloq açıqladı...

Azərbaycanda koronavirusa görə yeni qadağalar qüvvəyə minəcək - Operativ Qərargahın üzvü

Azərbaycanda koronavirusa görə yeni qadağalar qüvvəyə minəcək - Operativ Qərargahın üzvü

Azərbaycanda xüsusi karantin rejimi gücləndirildi

Azərbaycanda xüsusi karantin rejimi gücləndirildi

Çində təhsil alan 5 azərbaycanlı karantinə alınıb

Çində təhsil alan 5 azərbaycanlı karantinə alınıb

Uşaqları necə tərbiyə etməliyik?

Uşaqları necə tərbiyə etməliyik?

Şagirdləri tətildən sonra dərsə necə alışdırmaq olar?

Şagirdləri tətildən sonra dərsə necə alışdırmaq olar?

Sosioloq həyacan təbili çaldı: “Azərbaycan ailəsində heç vaxt indiki qədər gərginlik olmayıb”

Sosioloq həyacan təbili çaldı: “Azərbaycan ailəsində heç vaxt indiki qədər gərginlik olmayıb”

Məktəbə hazırlıq üçün PSİXOLOQ MƏSLƏHƏTİ:“Evdən ayrılabilmə bacarığını göstərməyən uşaqların məktəbə uyğunlaşması  çətinləşir

Məktəbə hazırlıq üçün PSİXOLOQ MƏSLƏHƏTİ:“Evdən ayrılabilmə bacarığını göstərməyən uşaqların məktəbə uyğunlaşması çətinləşir"

Şagird dünyası və psixologiyası - Bu dövrdə uşaq...

Şagird dünyası və psixologiyası - Bu dövrdə uşaq...

III dünya müharibəsi ola bilər– İnsanlar məhv olacaq

III dünya müharibəsi ola bilər– İnsanlar məhv olacaq

Smartfonlardan hansı xəstəliklərə yoluxa bilərsiniz? - REPORTAJ

Smartfonlardan hansı xəstəliklərə yoluxa bilərsiniz? - REPORTAJ

Uşağınızı məktəbə belə hazırlayın – PSİXOLOQ YOLLARI GÖSTƏRİR

Uşağınızı məktəbə belə hazırlayın – PSİXOLOQ YOLLARI GÖSTƏRİR