Xəbərlər, Valideyn, Müəllim
08 iyul 2021

Yüksək zəkaya malik və istedadlı uşaqlar hansı xüsusiyyətləri daşıyırlar?

 Yüksək zəkaya malik və istedadlı uşaqlar hansı xüsusiyyətləri daşıyırlar?

 

İstedadlı uşaq ABŞ Təhsil Nazirliyinə görə eyni yaş, təcrübə və ya ətraf şərtlərinə malik yaşıdlarına görə, yüksək performans göstərən və ya yüksək səviyyədə uğur əldə edən uşaqlar və gənclərdir. Bu uşaq və gənclər qeyri-adi intellektual, yaradıcı və liderlik gücünə malik olduqları üçün bədii sahələrdə yüksək performans nümayiş etdirirlər.
 
Bu xüsusiyyətdə olan fərdlər, adətən məktəb tərəfindən təmin olunmayan təhsil xidməti və ya fəaliyyətlərinə ehtiyac duyurlar. Üstün qabiliyyətli uşaqlar və gənclər bütün mədəni qruplarda, bütün sosial-iqtisadi səviyyələrdə olur.

İstedadlı uşaq; görkəmli istedadlarına görə, istedadlı uşaqları müəyyənləşdirmək məsələsində kafiliyi olan, bu sahədə peşəkar kimi tanınan şəxslər tərəfindən müəyyən olunmuş uşaqdır. Bu uşaqlar, yüksək səviyyədə yaradıcı xüsusiyyətlərə və müəyyən bir vəzifə sahəsində vəzifə məsuliyyətinə malikdirlər.

İstedad, bəşəriyyət həyatı üçün təməl dəyəri olan və yaxşı tanınmış istedad sahələrində sahib olunan fövqəladə potensial və ya gücdür.

Renzulli (1986), yaradıcılığını nümayiş etdirərək uğur göstərən fərdlər üzərində apardığı tədqiqat nəticəsində yüksək istedadını bu şəkildə xarakterizə etmişdir; "Üstün bacarıq, insan xüsusiyyətinin üç əsas xüsusiyyət arasındakı münasibətdən ibarətdir.

Bunlar;

İstedad; Ümumi və xüsusi bacarıq
Yaradıcılıq
Motivasiyadır.

Üstün qabiliyyətli uşaqlar, bunların birləşimini inkişaf etdirmək qabiliyyətinə malikdir və bunları insan çıxışının mühüm sahələrindən birində istifadə edə bilənlərdəndir” şəklində üstün istedadlılıq anlayışında yaradıcılığın da önəmli yeri olduğunu vurğulayıb; Bunun üzərinə bu tarixdən etibarən ənənəvi zəka testləri və zəka bölümü xallarının üstün istedadı tanıdılmada yetərsiz qaldığı fikri ağırlıq qazanmışdır.

Bütün bu təriflər araşdırılarkən istedad, öz başına imtiyazlı bir xüsusiyyət, ya da yalnız bəzi insanlarda müşahidə edilən bir xüsusiyyət deyil, qabiliyyət səviyyəsi nə olursa olsun bütün insanlarda müşahidə edilən xüsusiyyətlərin var olan ibarət dərəcəsindəki, görülmə tezliyindəki, ortaya çıxış zamanındakı və bir araya gəlişindəki özünəməxsusluqdan irəli gələn bir xüsusiyyət olaraq görülür. Başqa sözlə, istedadlılar fərqli insanlar deyil, bəzi xüsusiyyətlərinin tərkibi, sıxlığı, zamanlaması və kompozisiya baxımından fərqlilik göstərən insanlar kimi ifadə etmək olar.

Eyni zamanda bu şəxslərin, yüksək akademik nailiyyəti, kəşf və ixtira qabiliyyəti, yaradıcı davranışlar bacarığı, liderlik qabiliyyəti, fərdi və fərdlər arası münasibətlərdə uğur, vizual və çıxışa əsaslanan sənət sahələrindəki qabiliyyəti olmaq üzrə müxtəlif sahələrdə uğur göstərdikləri söylənilə bilər.

Məsələn, tarixdən nümunələr veriləcək olunarsa Pikasso şəkildə, Motsart musiqidə, Eynşteyn fizikada və Edison elektrik sahəsində bəşəriyyətə mühüm ixtiralar, əsərlər bəxş etmişlər.

Üstün qabiliyyətli uşaqlar standart intellekt sınaqlarında təxminən 130 və üzəri xal alan uşaqlardır. İstedadlılar tarixində bu meyar ilə uşaqlar istedadlı olaraq qəbul edildiyi və proses görüldüyü məlumdur.


Загрузка...
loading...

Həmçinin oxuyun:
Necə yaradıcı uşaq böyütmək olar?

Necə yaradıcı uşaq böyütmək olar?

QEYRİ-ADİ qabiliyyətə sahib olan uşaqların özəllikləri.

QEYRİ-ADİ qabiliyyətə sahib olan uşaqların özəllikləri.

Qabiliyyət nədir?

Qabiliyyət nədir?

İstedad növləri və onların xüsusiyyətləri

İstedad növləri və onların xüsusiyyətləri

BMT uşaqlar üçün ən yaxşı ölkəni açıqladı

BMT uşaqlar üçün ən yaxşı ölkəni açıqladı

İntellektin neçə növü var ?

İntellektin neçə növü var ?

Uşaqlar arasında koronavirusun yayıldığı təhlükəli yaş dövrü açıqlandı

Uşaqlar arasında koronavirusun yayıldığı təhlükəli yaş dövrü açıqlandı

"Yüksək intellekt, qərar qəbul etmə bacarığı..."- "Yüksəliş" müsabiqəsində ŞANS

Beynəlxalq festivalda növbəti uğur

Beynəlxalq festivalda növbəti uğur

Xüsusi qabiliyyəti  olan uşaqlarla işin reallaşdırılması mexanizmi

Xüsusi qabiliyyəti olan uşaqlarla işin reallaşdırılması mexanizmi

İstedadlı şagirdlərlə işin təşkili formaları

İstedadlı şagirdlərlə işin təşkili formaları

İstedadlı uşaqlar üçün xüsusi siniflərin əhatə dairəsi genişləndirilib

İstedadlı uşaqlar üçün xüsusi siniflərin əhatə dairəsi genişləndirilib

Yetənəklərindən xəbərsiz uşaqlar

Yetənəklərindən xəbərsiz uşaqlar

Uşaqların yaradıcılığını öldürən davranışlar-Həll yolları

Uşaqların yaradıcılığını öldürən davranışlar-Həll yolları

Uğur qazanmağın yolları

Uğur qazanmağın yolları

Dahi yetişdirməyin yolu tapıldı: sən demə, o uşaqlar 10 qat...

Dahi yetişdirməyin yolu tapıldı: sən demə, o uşaqlar 10 qat...

Valideyn münasibətləri və uşaqlar üzərindəki təsiri...

Valideyn münasibətləri və uşaqlar üzərindəki təsiri...

Məleykə Abbaszadə:

Məleykə Abbaszadə: "Gənclər valideynlərin himayəsində pensiya yaşına qədər yaşamaq istəyirlər"

İstedadlı uşaqlarla aparılan praktik işin təlim aspektləri

İstedadlı uşaqlarla aparılan praktik işin təlim aspektləri

Övladınız dahidirmi? -Necə müəyyən edək?

Övladınız dahidirmi? -Necə müəyyən edək?

Xüsusi istedada malik uşaqların vaxtından əvvəl I sinfə qəbulu QAYDALARI

Xüsusi istedada malik uşaqların vaxtından əvvəl I sinfə qəbulu QAYDALARI

"Bəzi lisey və gimnaziyaların birinci sinfə qəbul zamanı imtahan keçirmələri düzgün deyil"

“Düşüncə tərzimizdə dəyişiklik olmadan yüksək təhsilə-yaxşı yaşayışa nail olmaq mümkün deyil”

“Düşüncə tərzimizdə dəyişiklik olmadan yüksək təhsilə-yaxşı yaşayışa nail olmaq mümkün deyil”

Xüsusi istedada malik uşaqların vaxtından əvvəl I sinfə qəbulu Qaydaları

Xüsusi istedada malik uşaqların vaxtından əvvəl I sinfə qəbulu Qaydaları