Xəbərlər, Psixoloq, Abituriyent , Şagird
01 avqust 2020

İmtahan stressini necə azaltmaq olar. Psixoloqun tövsiyələri

 

İmtahan yalnız qazanılmış biliklərin deyil, eyni zamanda insanın psixoloji davamlılığının sınaqdan keçirilməsidir.

Psixoloji tədqiqatlar sübuta yetirir ki, imtahandan uğurla keçmək üçün, özünüqiymətləndirmənin səviyyəsini yüksəltmək, özgüvəni artırmaq vacibdir.

İmtahan stressi necə meydana çıxır?

Stresi intensiv əqli fəaliyyət, eyni vəziyyətdə uzunmüddətli olmaqdan əzələ və orqanların yorulması prosesi, yuxu və istirahət rejiminin pozulması yaradır. Lakin imtahan stressinin inkişafını sürətləndirən ən başlıca faktor-neqativ təəssüratlar və ya iztirablardır.

Məzunların anketləşdirilməsi nəticələri göstərir ki, imtahan verən şəxslərdə çox hallarda baş ağrısı, ürəkbulanma və ishal meydana çıxır, onlarda bir çox dəri xəstəlikləri müşahidə olunur, ümumi həyəcan, məyusluq, panika və qorxu hissləri təzahür edir. Bu zaman imtahan verən şəxslərdə ifrat dərəcədə özünütənqid vəziyyəti müşahidə olunur, onları vahimə dolu yuxular və özünün yaxud başqa birinin əvvəlki imtahanlarda yaşamış olduqları uğursuzluqlar barədə xoşagəlməyən xatirələr narahat edir.

Stress insan psixikasına neqativ təsir göstərir. Bu, hafizənin pozulmasına, nitqin çətinliklə ifadə olunmasına, məşğələlərə qarşı yoğunluq və dözümsüzlük kimi təzahür edir. Stressin nəticəsi olaraq beyin yarımkürələrinin harmonik işi pozulur.

Sakit insan üçün narahatlıq daşımayan situasiyada beyin yarımküləri biri digəri ilə razılıq şəraitində işləyir. Sol yarımkürə məntiq və analizə cavabdehlik daşıyır, sağ yarımkurə isə emosiya və obrazlarla məşğul olur. Sağ yarımkürənin dominantlıq etdiyi şəxslərdə stress zamanı məntiq «itir», məsələləri həll etmək qabiliyyəti «dağılır». Sol yarımkürələrin dominantlıq etdiyi şəxslərdə isə obrazlar, məntiqli nitqlə bağlı hər şey "məhv olur”. Təsadüfi deyildir ki, uğursuz imtahan və ya uğursuz sınaqdan sonra imtahan verən şəxslərdən bu sözləri eşitmək olar: «elə bil yaddaşını pozulmuşdu» və ya «söz tapa bilmirdim». Bu sözlər beyində gedən prosesləri dəqiqliklə təsvir edir.

İmtahan stressinin əlamətləri hansılardır?

İmtahan bütün sinir-əsəb sistemi üçün ciddi sınaqdır. Stress zamanı bir qayda olaraq, aşağıdakı əlamətlər meydana çıxır:

- güclü narahatlıq hiss olunur;

- imtahan verən şəxs situasiyaya nəzarət edə bilmədiyini və problemlə bacarmadığını hiss edir.

Stress vəziyyətinin daha dəqiq əlamətləri aşağıdakılardır:

- güclü ürəkdöyünmə;

- tərləmənin artması;

- qıcıqlanma;

- güclü yorğunluq hissi;

- iştahanın itirilməsi;

- baş ağrıları.

Eyni zamanda yuxusuzluq, miqren, həzm prosesinin pozulması, özünühissetmənin pisləşməsi və emosional boşalma, relaks qabiliyyətsizliyi meydana çıxa bilər.

Stress eyni zamanda depressiya yarada bilər. Bu zaman insanda əhval dəyişikliyi, iştahanın pisləşməsi, yuxunun pozulması, özünüqiymətləndirmənin aşağı enməsi müşahidə oluna bilər.

Bir faktı da qeyd edək ki, imtahan önü stresin müsbət tərəfləri də var. Az dozada o vacib şərtdir, belə ki, təhlükəyə qarşı adekvat davranış yaradır, orqanizmə əlavə adrenalin verir, bizi lazımi formada saxlayır.

İmtahanönü stress vəziyyəti ilə necə mübarizə aparmaq olar?

İlk növbədə, stress vəziyyətinin fizioloji təzahürlərinə diqqət yetirilməlidir. Bir qayda olaraq, bu, tənəffüsün çətinləşməsi, yüngül titrəmə, bədənin ayrı-ayrı əzələlərində gərginlik (qarın, üz və s.) kimi meydana çıxır. Nəfəsalma ritmini normallaşdırmaq üçün sadə tapşırıqlar kifayətdir: bir neçə dəqiqə ərzində asta və dərindən nəfəs almaq vacibdir. Ən isti havada belə bəzən titrəməni aradan qaldırmaq üçün imtahan prosesində məktəblilərə isti üst geyimi vacib olur.

Bəzi məktəblilərə «kollektiv» qorxu paralizedici təsir bağışlayır, buna görə də onları təkliyə çəkmək lazımdır: bir kənara çəkilmək, dəhlizdə gəzinmək, pəncərədən baxmaq və s. İmtahan günü həkim məsləhəti olmadan dərman qəbul etmək arzuolunan deyil.

İmtahanönü həyəcanı ən çox gülüş azaldır. Əgər imtahan əvvəl azacıq da olsa gülmək imkanı varsa, bu, həyəcanın azalmasına xidmət edir.

Yeganə Mikayılova

Bakı Qızlar Universitetinin müəlliməsi, Psixologiya və Konsultasiya Mərkəzinin psixoloqu




Загрузка...
loading...

Həmçinin oxuyun:
Koronavirus dönəmində stressi necə azaltmaq olar?

Koronavirus dönəmində stressi necə azaltmaq olar?

Stressi azaldan ən sadə vasitələr

Stressi azaldan ən sadə vasitələr

Psixi və davranış pozuntularının kökündə nə dayanır? - Əcdadlarımızdan bizə ötürülən səbəblər

Psixi və davranış pozuntularının kökündə nə dayanır? - Əcdadlarımızdan bizə ötürülən səbəblər

Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən hazırlanan növbəti video Piqmalion effekti barədədir

Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən hazırlanan növbəti video Piqmalion effekti barədədir

İmmunitetin zəiflənməsinin 3 TƏƏCCÜBLÜ SƏBƏBİ

İmmunitetin zəiflənməsinin 3 TƏƏCCÜBLÜ SƏBƏBİ

Uşağın ruhi sağlamlığı ,təhsil uğurları bundan asılıdır

Uşağın ruhi sağlamlığı ,təhsil uğurları bundan asılıdır

Yuxusuzluğa qarşı necə mübarizə aparmalı?

Yuxusuzluğa qarşı necə mübarizə aparmalı?

Qızılgül ürəyi, sinirləri müalicə edir.

Qızılgül ürəyi, sinirləri müalicə edir.

Uşaqlarda qurdları təmizləyən TƏBİİ RESEPTLƏR

Uşaqlarda qurdları təmizləyən TƏBİİ RESEPTLƏR

İmtahan stresindən qurtulmağın yolları

İmtahan stresindən qurtulmağın yolları

Yaddaşı yaxşılaşdırmağın ən yaxşı yolları

Yaddaşı yaxşılaşdırmağın ən yaxşı yolları

Uşaqların yüksək səviyyədə imtahan stressi yaşadığını hardan anlaya bilərik?

Uşaqların yüksək səviyyədə imtahan stressi yaşadığını hardan anlaya bilərik?

"İmtahan vaxtlarının dəyişdirilməsi şagirdlərin stressini artıracaq"-Psixoloq

İmtahan  zamanı  şagirdlərə   zərbə vuran  səbəblər

İmtahan zamanı şagirdlərə zərbə vuran səbəblər

“İmtahan uşaqlar üçün ciddi stress mənbəyidir” - Deputatdan həyəcan siqnalı

“İmtahan uşaqlar üçün ciddi stress mənbəyidir” - Deputatdan həyəcan siqnalı

Bu universitetdə unikal imtahan modelləri tətbiq olunur

Bu universitetdə unikal imtahan modelləri tətbiq olunur

Uşağın iştahasını artırmaq üçün XALQ TƏBABƏTİ ÜSULLARI

Uşağın iştahasını artırmaq üçün XALQ TƏBABƏTİ ÜSULLARI

İmtahan stressinin psixoloji xüsusiyyətləri - ƏLAMƏTLƏRİ NƏLƏRDİR?

İmtahan stressinin psixoloji xüsusiyyətləri - ƏLAMƏTLƏRİ NƏLƏRDİR?

İmtahan stressinin psixoloji xüsusiyyətləri

İmtahan stressinin psixoloji xüsusiyyətləri

İnsan beyinini yaşlanma və passivlikdən qoruyan üsullar

İnsan beyinini yaşlanma və passivlikdən qoruyan üsullar

Stress qadınlar üçün daha təhlükəlidir

Stress qadınlar üçün daha təhlükəlidir

Yaddaş zəifliyi olanlara həkim məsləhəti- Bunlara diqqət

Yaddaş zəifliyi olanlara həkim məsləhəti- Bunlara diqqət

Belə yanaşma abituriyentlərin stress altına girməsinə səbəb olur..Abituriyentlərə qəbul imtahanı ilə məsləhətlər

Belə yanaşma abituriyentlərin stress altına girməsinə səbəb olur..Abituriyentlərə qəbul imtahanı ilə məsləhətlər

Abituriyentlərin Nəzərinə-yalnız təhsili deyil, psixologiyanızı da düşünün...

Abituriyentlərin Nəzərinə-yalnız təhsili deyil, psixologiyanızı da düşünün...